MERKEZİ SICAK SU VE SİRKÜLASYON TESİSATI

Büyük ve yaygın tesislerde sıcak suyun belli bir sürede tüketim miktarının belirlenmesi ve buna bağlı olarak da sıcak su gidiş ve sirkülasyon boru çaplarının belirlenmesi, işletmenin sağlığı bakımından çok önemlidir. Bu tespitler sadece hesaplarla değil çeşitli istatistiksel bilgi ve araştırmalara dayanılarak ve değişik ülke insanlarının yaşam seviyesine de bağlı olarak yapılmıştır.

Çizelge – 1’ de sıcak su tüketim yerleri ve günlük tüketim miktarları ile bunlar yardımıyla saatlik tüketimin hesaplanması gösterilmiştir. Bütün insanlar aynı anda sıcak su kullanmayacak dolayısıyla tüm cihazlar aynı anda çalışmayacaklarından toplam sıcak su tüketim hesabında bir diversite faktörü kullanılacaktır. Bu faktörler için çizelge – 2 düzenlemiştir.

1) Mesken, otel ve hastanelerde su sarfiyatı:

Çizelge - 1

Sıcak su tüketim yeri (yüksek konfor seviyesi) 60C sıcaklıkta günlük tüketim(Mw)
1 – Banyolu evler, apartmanlar 90...120 Lt/kişi
2 – Duşlu evler, apartmanlar 50...70 Lt/kişi
3 – Yurtlar, yatılı okullar (yemekhane ve çamaşırhaneli) 40...60 Lt/kişi
4 – Otel mutfağı, misafirhane, yemek salonu vs. 40...50 Lt/yer
5 – Sanatoryum, tatil yerleri (genel banyo ve duşlu) 120...140 Lt/yatak
6 – Sanatoryum, tatil yerleri (tüm odalar banyolu) 120...140 Lt/yatak
7 – Hastane ve sanatoryumlar (kaplıca sulu, çamur banyolu) 200...250 Lt/yatak
8 – Tüm odalarında banyo ve duş olan oteller 80...180 Lt/yatak

Daha mütevazi bütçeli yerlerde benzer binalarda bu sarfiyatlar aşağıdaki gibi alınabilir:

Sıcak su tüketim yeri (yüksek konfor seviyesi) 60C sıcaklıkta günlük tüketim(Mw)
1 – Banyolu evler, apartmanlar 35...50 Lt/kişi
2 – Duşlu evler, apartmanlar 20...30 Lt/kişi
3 – Yurtlar, yatılı okullar (yemekhane ve çamaşırhaneli) 15...25 Lt/kişi
4 – Otel mutfağı, misafirhane, yemek salonu vs. 15...20 Lt/yer
5 – Sanatoryum, tatil yerleri (genel banyo ve duşlu) 50...60 Lt/yatak
6 – Sanatoryum, tatil yerleri (tüm odalar banyolu) 65...75 Lt/yatak
7 – Hastane ve sanatoryumlar (kaplıca sulu, çamur banyolu) 850...110 Lt/yatak
8 – Tüm odalarında banyo ve duş olan oteller 35...75 Lt/yatak

Bu değerler yardımıyla saatlik sıcak su ve saatlik ısı ihtiyacı:

Q= ( A . N. Mw (t2 – t1)) / 24   kcal / h

A: Kullanımdaki düzensizlik nedeniyle konan faktör ( 1,5 ...4,5 )

N: Kullanıcı kişi sayısı

Mw: Kişi başına düşen günlük su sarfiyatı

I( f i ): A / 24 denirse

Saatlik sıcak su sarfiyatı: Mh= I. N. Mw Lt/h

Saatlik ısı ihtiyacı          : Qh= Mh. ( t2 – t1 ) olarak bulunur.

t2: Boylerden çıkan su sıcaklığı ( genelde 60C alınır )

t1: Soğuk su sıcaklığı ( iklimine bağlı olarak değişse de genelde 10C alınır )

Mw: Değerleri yukarıdaki çizelgeden alınabilir.

I ( f i ): Diversite faktörü ( bu değerler aşağıdaki çizelgeden alınabilir. )

Sıcak su tüketim yerlerine ve insan sayısına bağlı olarak diversite faktörleri aşağıdadır:

Çizelge – 2

Meskenlerde I değerleri:

10 15 20 30 40 60 80 100 150 200 300 500 700 800 1000 2000
0,73 0,64 0,57 0,5 0,45 0,39 0,36 0,33 0,3 0,28 0,27 0,25 0,24 0,23 0,226 0,215

Kişi

I:

Hastanelerde I değerleri

30 40 50 60 80 100 150 200 250 300 400 500 800 1000 2000
0,325 0,31 0,285 0,275 0,25 0,24 0,23 0,2 0,18 0,175 0,17 0,16 0,15 0,15 0,15

Yatak:

I:

Otellerde I değerleri:

30 40 50 60 80 100 150 200 250 300 400 500 800 1000 2000
0,53 0,51 0,475 0,46 0,425 0,41 0,37 0,35 0,33 0,325 0,31 0,3 0,29 0,28 0,28

Müşteri:

I:

Çizelge – 1 ve çizelge – 2’ nin kullanımına dair bir örnek aşağıda verilmiştir.

Örnek: 500 yataklı konforlu bir otelde saatte 60C’ lik su tüketimi ve bunun için gerekli ısı ihtiyacı: Yukarıdaki değerler yardımıyla I= 0,3, N= 500, Mw= 150 seçilerek:

Mh= I. N. Mw= 0,3. 500. 150= 22500 Lt / h, 60C ve bununla da

Qh=Mh . ( t2 – t1 )= 22500 . ( 60 – 10 )= 1125000 kcal / h bulunur.

Bundan sonra boyler ve kazan seçimine geçilebilir. Saatlik sıcak su tüketimi ve buna ait ısı ihtiyacı yardımıyla aşağıdaki gibi boyler ve kazanın ısıl kapasite hesabına geçilebilir. Önceki örneğin devamı burada gösterilmiştir.

Boyler Seçimi:

Depolu boyler seçimi halinde azami sıcak su tüketim süresi 1,5 saat ve boyler ısıtma süresi de 1,5 saat alınması halinde boyler ısıl kapasitesi:

Qb= Qh / 1,5 kcal / h

Qb=1125000 / 1,5= 750000 kcal / h olmalıdır.

Eşanjör tipi boyler ısıl kapasitesi:

Qb=1125000 kcal / h olmalıdır.

Bu ısıların sağlanması için kazana ulaşacak ısı ise, boru kayıpları nedeniyle % 10 daha fazla olmalıdır:

Qk= 1,1 . Qh / 1, kcal / h

Qk= 1,1 . 750000=825000 kcal / h,

Eşanjör tipi boyler için Qk = 1,1 . 1125000=1237500 kcal / h alınmalıdır.
Kaynak: İÜ TBMYO İklimlendirme Soğutma Programı
www.klimaci.com